The Butler2186

Tijdens de presidentiële verkiezingen van 2008 publiceerde The Washington Post een artikel over een personeelslid van het Witte Huis die er uiteindelijk maar liefst 34 jaar in dienst is geweest. Tijdens het verloop van zijn carrière maakte Eugene Allen de ambtstermijnen van diverse presidenten mee en kon hij aanschouwen hoe de racistische samenleving beetje bij beetje veranderde om hem en zijn medemensen steeds gelijkwaardiger te behandelen.

Dit korte artikel vormde aanleiding voor Lee Daniels om te beginnen aan The Butler, waarin hij een hevig aangepast beeld van de bediende naar voren schuift in de vorm van Forest Whitaker. Van zijn jeugd in de katoenvelden via zijn werk in Washington D.C. tot zijn leven als oude man, alles komt aan bod in dit verhaal waar racisme als rode draad doorheen loopt. De problemen waar Afro-Amerikanen mee te maken kregen komen extra tot uiting via zijn vrouw en twee zoons, waarbij historische figuren als Martin Luther King en Malcolm X regelmatig van grote invloed zijn.

Door diverse bekende situaties uit de geschiedenis de revue te laten passeren krijgt het geheel wat context, maar komt de film ook enigszins over als een gekleurde versie van Forrest Gump. De vele presidenten worden stuk voor stuk gespeeld door bekende en vooral herkenbare acteurs, waardoor je je steeds afvraagt wie er na Robin Williams, Alan Rickman en John Cusack nu weer op komt dagen als leider van de VS. Deze korte cameo’s zijn leuk om te zien, al lijkt bij lange na niet elke acteur goed genoeg op zijn evenbeeld en haalt het herkennen van de vertolker je soms even uit de film.

Al die grote namen ten spijt is de hoofdrol toch echt weggelegd voor Forest Whitaker, die als Cecil Gaines een getormenteerd figuur neerzet met alle subtiliteit die de rol vereist. De 52-jarige acteur won enkele jaren terug al een Oscar voor zijn meedogenloze acteerwerk in The Last King of Scotland, maar hier laat hij zien dat hij ook uitstekend uit de voeten kan met een personage dat lijnrecht tegenover Idi Amin staat. In de VS wordt daarnaast al gesproken over een Oscarnominatie voor Oprah Winfrey als zijn vrouw, maar dat is ietwat te veel eer voor de geliefde tv-host. Ze speelt haar rol meer dan verdienstelijk, maar zonder haar achtergrond zou het niet opvallen tussen de overige vrouwelijke bijrollen van het afgelopen jaar.

Met Precious wist Lee Daniels enkele jaren terug veel indruk te maken, maar deze belofte kon hij niet waarmaken met The Paperboy. Zijn nieuwste film is weer een flinke stap in de goede richting en zal vermoedelijk worden beloond met diverse Oscarnominaties, al betekent dat niet dat de film foutloos is. Het script van Danny Strong springt soms wel erg van de hak op de tak en vooral de presidenten komen er redelijk bekaaid vanaf. Het zijn telkens Cecil Gaines en de daden van zijn zoon die ze wijst op de misstanden in hun land, wat enigszins manipulatief kan overkomen. Dit maakt The Butler tot een geslaagde uiteenzetting van racisme in de twintigste eeuw, waar toch net iets meer mee gedaan had kunnen worden.