American Hustle2104

David O. Russell maakt al twee decennia lang speelfilms, maar het is eigenlijk pas sinds 2010 dat hij met The Fighter definitief naam heeft gemaakt in Hollywood. Twee jaar later wist hij het voor elkaar te krijgen om nominaties in de wacht te slepen in alle acteurscategorieën bij de Oscars met Silver Linings Playbook, wat hij dit jaar op unieke wijze wederom voor elkaar heeft weten te krijgen. American Hustle maakt over een ruime week kans op maar liefst tien gouden beeldjes, maar komt dat door de kwaliteit van de film of wellicht door de reputatie die de filmmaker heeft opgebouwd?

Het script dat O. Russell samen met Eric Warren Singer neerpende is deels gebaseerd op Abscam, een operatie van de FBI eind jaren ’70 om corrupte politici te ontmaskeren. De film opent met een ontluisterend shot van Christian Bale als een pafferige man die zorgvuldig zijn toupetje in vorm probeert te krijgen. In al zijn kwetsbaarheid zien we dat zijn personage Irvin Rosenfeld veel waarde hecht aan zijn uiterlijke vertoon, wat al enig inzicht geeft in de motivaties van dit figuur. In sneltreinvaart krijgen we te zien hoe hij een oplichter is die van alles en iedereen geld weet te krijgen, bijgestaan door de lieftallige en sexy Sydney (Amy Adams).

Erg subtiel is hij echter niet in zijn illegale praktijken, waardoor hij al snel gedwongen wordt om een deal te maken met FBI-agent Richie DiMaso (Bradley Cooper). Zijn straf zal worden verminderd, maar in ruil hiervoor moet hij zijn talenten aanwenden om machtige mensen in de val te lokken die de regels van de wet erg breed interpreteren. In de twee uur die hierop volgen wordt er veelvuldig heen en weer gesprongen tussen de motivaties van de personages, maar de kern wordt gevormd door enkele treurige karakters die gevangen zitten in hun eigen wereld.

Het geheel doet in meerdere opzichten denken aan het werk van Martin Scorsese, maar dan zonder dat het al die elementen perfect weet na te bootsen. De montage is af en toe snel en flitsend, de dialogen zijn veelal scherp en doordrenkt met ironie en meerdere personages lijken te zijn weggelopen uit Goodfellas, maar toch voelt het alsof er iets ontbreekt. Het verhaal wordt ietwat rommelig uit de doeken gedaan en had niet alleen baat gehad bij een kortere speelduur, maar vooral ook bij een duidelijkere structuur.

Dat neemt niet weg dat er met de film ontzettend veel plezier te beleven valt. Wie door de mazen van het script heen weet te kijken ziet wellicht hoe Bale een fantastische hoofdrol neerzet, terwijl ook zijn medespelers goed zijn gecast door de filmmaker. Jennifer Lawrence is niet bijster veel op het scherm te zien, maar weet met enkele oneliners de lachspieren flink aan het werk te zetten. “Thank god for me,” zoals ze zelf al terecht opmerkt na een hilarisch incident met een wonder van de wetenschap.

Met American Hustle heeft David O. Russell voor de derde keer op rij een film afgeleverd die goede kansen maakt bij de Oscars, al zal lang niet iedereen dit als de sterkste productie van zijn succesvolle trio bestempelen. Wie een complex verhaal zoekt met een sterkte structuur kan waarschijnlijk beter op zoek naar een alternatief, maar de meeste filmliefhebbers zullen waarschijnlijk toch genoeg plezier kunnen beleven aan deze dramatische komedie.